Ongeoorloofd verzuim: wanneer een boete volgt en wat er daarna gebeurt
Een aantal dagen dat je kind mag missen, bestaat niet. De Leerplichtwet 1969 kent geoorloofd verzuim – gemelde ziekte, verlof dat de directeur heeft gegeven – en ongeoorloofd verzuim: al het andere. Voor dat laatste geldt één landelijke grens: mist een leerling in vier opeenvolgende lesweken samen zestien uur les- of praktijktijd zonder geldige reden, dan moet de school het melden. Deze pagina legt uit wat er daarna gebeurt, wanneer de leerplichtambtenaar een proces-verbaal opmaakt, welke boete het Openbaar Ministerie vraagt bij vakantie zonder toestemming, en hoe Vlaanderen hetzelfde regelt.
Binnenkort beschikbaar
- AVG-conform
- Gehost in Duitsland
- Gratis voor leerkrachten
Een product van SavePaper.work
Wat ouders over verzuim en boetes moeten weten
Geoorloofd of ongeoorloofd, daar draait het om
Ziekte die je op tijd meldt en verlof dat de directeur heeft gegeven, zijn geoorloofd verzuim. Al het andere – een vakantie zonder toestemming, een dag thuis zonder geldige reden – is ongeoorloofd, en alleen dat telt mee voor een melding en een boete.
Eén landelijke meldgrens
Zestien uur les- of praktijktijd zonder geldige reden binnen vier opeenvolgende lesweken: dan moet de school het verzuim melden (artikel 21a Leerplichtwet). Dat kunnen een paar dagen vakantie zijn, of losse uren verspreid over een maand.
Eerst een gesprek, dan pas een proces-verbaal
De leerplichtambtenaar van je gemeente onderzoekt de melding, spreekt met jou en – vanaf 12 jaar – met je kind, en zoekt hulp als er meer aan de hand is. Pas als ouders hun plicht blijven verzaken, gaat er een proces-verbaal naar de officier van justitie.
Vakantie zonder toestemming kost per kind per dag
Voor luxeverzuim vraagt het Openbaar Ministerie bij een eerste keer 100 euro per kind per dag, met een maximum van 600 euro per gezin voor de eerste week. Wie langer dan twee weken wegblijft, moet voor de rechter verschijnen.
Zo verloopt het bij ongeoorloofd verzuim
De volgorde is in heel Nederland dezelfde, omdat de Leerplichtwet voor het hele land geldt. Wat verschilt, is hoe snel een school contact opneemt; dat staat in de schoolgids.
-
1
De school neemt contact op
De school vraagt wat er aan de hand is en bespreekt het met jou en je kind. Een school met een goed verzuimbeleid laat ouders zo snel mogelijk weten dat hun kind afwezig is, schrijft de Rijksoverheid.
-
2
Melding bij DUO
Bij zestien uur ongeoorloofd verzuim in vier opeenvolgende lesweken meldt de school het verzuim bij DUO. Het verzuimloket stuurt de melding door naar de leerplichtambtenaar van je woongemeente.
-
3
Onderzoek door de leerplichtambtenaar
De leerplichtambtenaar hoort jou en probeert je ertoe te bewegen je verplichtingen na te komen; is je kind 12 of ouder, dan volgt ook een gesprek met je kind. Zit er een probleem thuis of bij je kind achter, dan wordt er hulp of begeleiding gezocht.
-
4
Proces-verbaal en Openbaar Ministerie
Gaat het verzuim door, dan maakt de leerplichtambtenaar een proces-verbaal op voor de officier van justitie. Ouders riskeren dan een geldboete van ten hoogste 5.500 euro of hechtenis van ten hoogste een maand; een leerling vanaf 12 jaar kan een taakstraf krijgen.
Verzuim bijhouden: digitaal of met de papieren lijst
Ongeoorloofd verzuim in detail
De landelijke regels van de Leerplichtwet
De Leerplichtwet 1969 legt de plicht om te zorgen dat een kind ingeschreven staat en geregeld naar school gaat bij de ouders en verzorgers; vanaf 12 jaar is de leerling daar zelf ook aan gebonden (artikel 2). Artikel 11 noemt de gronden waarop een kind mag wegblijven, onder meer ziekte, een schorsing, plichten uit godsdienst of levensovertuiging, en verlof dat de directeur heeft gegeven voor vakantie of voor andere gewichtige omstandigheden. Wat daar niet onder valt, is ongeoorloofd verzuim. Komt dat in vier opeenvolgende lesweken samen op zestien uur les- of praktijktijd, dan moet de school het melden (artikel 21a); via het verzuimloket van DUO komt de melding bij de leerplichtambtenaar van de woongemeente. Ook een leerling onder de 23 die vier aaneengesloten schoolweken helemaal afwezig is, wordt gemeld. Korter verzuim kan de school eerder melden, bijvoorbeeld een dag vrij zonder toestemming vlak voor een vakantie: de richtlijn van het Openbaar Ministerie gaat daar uitdrukkelijk van uit.
Wanneer een zaak bij justitie komt
Blijkt uit het onderzoek dat ouders niet zorgen dat hun kind geregeld naar school gaat, zonder dat er een grond voor vrijstelling is, dan stuurt de leerplichtambtenaar een proces-verbaal naar de officier van justitie (artikel 22). De wet stelt daar voor ouders hechtenis van ten hoogste een maand of een geldboete van de tweede categorie tegenover (artikel 26); die bedraagt sinds 1 januari 2026 ten hoogste 5.500 euro. In de praktijk volgt het Openbaar Ministerie zijn richtlijn voor schoolverzuim. Bij luxeverzuim – vakantie of een lang weekend zonder toestemming – is dat voor een eerste keer 100 euro per kind per dag, met een maximum van 600 euro per gezin voor de eerste week en 900 euro voor twee weken. Wie binnen vijf jaar opnieuw gaat, krijgt een eis van 150 euro per kind per dag, en bij vaker herhalen 200 euro. Duurt het verzuim langer dan twee weken, dan volgt een dagvaarding. Gaat het voor het eerst om hooguit één schooldag, dan geeft de leerplichtambtenaar een waarschuwing, tenzij de school vooraf duidelijk heeft gemaakt dat verzuim rond de vakanties wordt gemeld. Uitgangspunt is dat één ouder wordt vervolgd.
Leerlingen vanaf 12 jaar, en Vlaanderen
Vanaf 12 jaar is een leerling zelf verplicht de school geregeld te bezoeken, en daarmee ook zelf strafbaar. Bij spijbelen tot zestig uur verwijst de richtlijn van het Openbaar Ministerie naar een Halt-afdoening; bij meer verzuim kan een werk- of leerstraf volgen, eventueel met begeleiding door de jeugdreclassering. Voor jongeren van 16 en 17 zonder startkwalificatie kan de leerplichtambtenaar het verzuim ook melden bij de Sociale Verzekeringsbank, die dan de kinderbijslag kan stoppen. In Vlaanderen gelden andere regels. Daar werkt de school samen met het centrum voor leerlingenbegeleiding (CLB): in het basis- en secundair onderwijs moet de school een leerling vanaf vijf al dan niet gespreide halve dagen problematische afwezigheid per schooljaar bij het CLB signaleren. Woont je kind in Nederland maar gaat het in België naar school, dan vraag je volgens de Rijksoverheid elk jaar opnieuw vrijstelling van inschrijving bij een Nederlandse school aan.
Wanneer een school om een doktersverklaring mag vragen, en waarom jouw eigen melding normaal genoeg is, staat op de pagina Ziekmelding school.
Weet je een datum al van tevoren, dan gaat het niet om verzuim maar om verlof – zie Extra verlof van school.
Hoe scholen geoorloofde en ongeoorloofde dagen, te laat komen en het verzuimpercentage per leerling in beeld houden, zie je op de pagina Verzuimregistratie school.
Verzuim vroeg zien, niet pas bij het rapport
Een school met een goed verzuimbeleid bespreekt afwezigheid snel met ouders, lang voordat een melding nodig is. SchuleVernetzt laat per leerling de geoorloofde en ongeoorloofde dagen, het te laat komen en het verzuimpercentage zien, sorteerbaar en voor elke periode. Het telt in dagen, niet in lesuren, geeft geen automatische waarschuwing bij zestien uur en doet zelf geen melding bij DUO: wanneer een school meldt, bepalen de wet en het eigen verzuimbeleid van de school, niet de software.
Veelgestelde vragen over verzuim en boetes
Wees erbij als SchuleVernetzt van start gaat
We bouwen SchuleVernetzt op volle kracht. Laat je e-mailadres achter en we brengen je op de hoogte zodra jouw school aan de slag kan – gratis en vrijblijvend.
We gebruiken je adres alleen om je bij de lancering te informeren en je kunt je op elk moment weer afmelden.