Vrijstelling van gym: wanneer je kind niet mee hoeft te doen en wat je schrijft

Gym is in Nederland geen keuzevak. De Wet op het primair onderwijs rekent lichamelijke oefening tot het onderwijs op elke basisschool, gemiddeld minstens anderhalf uur per week, en de Wet voortgezet onderwijs 2020 schrijft lichamelijke opvoeding voor in alle leerjaren. Een briefje van jou kan een tijdelijk probleem uitleggen – een blessure, herstel na ziekte, een opspelende klacht – zodat de docent de les kan aanpassen. Een echte vrijstelling of ontheffing geeft alleen de school, en voor een kind met een chronische aandoening is aanpassen de regel, niet uitsluiten. Deze pagina legt beide uit, en wat er in een goed briefje staat.

Binnenkort beschikbaar

  • AVG-conform
  • Gehost in Duitsland
  • Gratis voor leerkrachten

Een product van SavePaper.work

Voordelen

Wat ouders over gym en vrijstelling moeten weten

Gym is verplicht

Lichamelijke oefening hoort bij het onderwijs op elke basisschool, gespreid over alle schooljaren. In het voortgezet onderwijs staat lichamelijke opvoeding in alle leerjaren op het programma, met een wettelijk minimum aan klokuren per schoolsoort.

Een briefje legt uit, de school beslist

Jouw briefje vertelt de gymdocent wat er aan de hand is en hoe lang. Of je kind aan de kant zit, een lichtere rol krijgt of iets anders doet, beslist de school. Een vrijstelling of ontheffing is een besluit van het schoolbestuur, geen recht van de ouders.

Een aandoening vraagt om aanpassingen

Heeft je kind een handicap of chronische ziekte, dan verplicht de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte de school tot doeltreffende aanpassingen, tenzij die een onevenredige belasting vormen. Aanpassen gaat dus voor uitsluiten.

Zeg wat je kind wél kan

Een briefje dat noemt wat veilig is – lopen maar niet rennen, bovenlichaam maar niet springen – houdt je kind in de les in plaats van op de bank.

Zo werkt het

Een gymbriefje schrijven in vier stappen

Voor een kort probleem is een kort briefje meestal genoeg. Gaat het om iets langdurigs of iets dat steeds terugkomt, dan is het gesprek met de school belangrijker dan het briefje.

1 2 3 4
  1. 1

    Noem de periode

    Geef de data of het aantal lessen waarvoor het briefje geldt. Een briefje zonder einddatum wordt al snel gelezen als een groter probleem dan het is.

  2. 2

    Leg het in algemene termen uit

    Een verzwikte enkel of herstel na ziekte zegt genoeg. Een diagnose hoeft niet: gegevens over de gezondheid van je kind zijn bijzondere persoonsgegevens, en wat je deelt, bepaal je zelf.

  3. 3

    Zeg wat nog wel kan

    Noem de bewegingen of onderdelen die je kind wel kan doen. Een gymdocent kan een les vaak zo aanpassen dat je kind toch meedoet.

  4. 4

    Praat met de school bij langere klachten

    Duurt het probleem langer of komt het steeds terug, vraag de school dan om afspraken over aanpassingen. Een vrijstelling voor langere tijd geeft het schoolbestuur, en dat bepaalt ook wat je kind in die uren doet.

In vergelijking

Afspraken met de school: digitaal of op papier

Digitaal met SchuleVernetzt
Een korte vraagEen bericht rechtstreeks aan de leerkrachten van de klas van je kind
Hele dagen ziekEen ziekmelding met data en reden in het ouderportaal
Informatie over zwemlesEen brief aan de klas met bevestiging of een ja/nee-reactie
Verzuim in één oogopslagGeoorloofde en ongeoorloofde dagen per leerling voor de hele school, in één overzicht
Klassiek met papier en telefoon
Een korte vraagEen briefje in de agenda dat wel of niet aankomt
Hele dagen ziekEen telefoontje naar de administratie en een briefje meegeven
Informatie over zwemlesEen antwoordstrookje dat vaak kwijtraakt
Verzuim in één oogopslagStreepjes op een papieren lijst
In detail

Vrijstelling van gym in detail

Gym in de wet

De Wet op het primair onderwijs noemt lichamelijke oefening als vast onderdeel van het onderwijs op de basisschool; het wordt gespreid over alle schooljaren gegeven en beslaat gemiddeld ten minste anderhalf uur per schoolweek (artikel 9). In het voortgezet onderwijs hoort lichamelijke opvoeding bij de kerndoelen van de eerste twee leerjaren, en artikel 2.33 van de Wet voortgezet onderwijs 2020 schrijft voor dat het over alle leerjaren wordt gespreid, met ten minste 268 klokuren op het vmbo, 305 op de havo en 340 op het vwo. Een briefje van ouders kan een kind dus niet blijvend uit de gymles halen. Wat het wel kan, is uitleggen waarom een kind een tijd aan de kant moet zitten of anders moet meedoen, zodat de school daar een afspraak over maakt.

Vrijstelling, ontheffing en aanpassingen

Op de basisschool nemen leerlingen deel aan alle onderwijsactiviteiten die voor hen bedoeld zijn. Het schoolbestuur kan een leerling op verzoek van de ouders vrijstellen van bepaalde activiteiten, maar alleen op gronden die het zelf heeft vastgesteld, en het bepaalt dan wat ervoor in de plaats komt (artikel 41 van de Wet op het primair onderwijs). In het voortgezet onderwijs kan het schoolbestuur een leerling ontheffing geven van lichamelijke opvoeding als die door zijn lichamelijke gesteldheid niet in staat is dat onderwijs te volgen; het meldt de ontheffing met de gronden aan de inspectie (artikel 2.33, vierde lid, van de Wet voortgezet onderwijs 2020). Heeft je kind een handicap of chronische ziekte, dan geldt daarnaast de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte: die verbiedt onderscheid door onderwijsinstellingen en verplicht tot doeltreffende aanpassingen, tenzij die een onevenredige belasting vormen. Bij een blijvende aandoening is dat het gesprek om met de school te voeren, niet een briefje dat je om de paar weken vernieuwt.

Wat er in een goed gymbriefje staat

Een goed briefje is kort: de naam en klas van je kind, de data of lessen waarvoor het geldt, de reden in algemene termen, wat je kind nog wel kan, en je naam en handtekening. Een diagnose is niet nodig; de docent moet vooral weten wat je kind wel en niet kan. Vraag de huisarts niet om een gymbriefje: volgens de KNMG geeft een behandelend arts geen geneeskundige verklaring over een eigen patiënt, omdat zo'n oordeel buiten de behandeling valt en de vertrouwensrelatie kan schaden. Met jouw toestemming mag de arts wel feitelijke informatie geven, zoals een diagnose of een voorgeschreven medicijn. Heb je al een brief van een arts of fysiotherapeut waarin staat wat veilig is, noem die dan; of de school hem wil zien, staat in haar eigen regels. Bewaar een kopie en laat de docent weten als de periode eerder afloopt of langer duurt. Het ziekmelding-voorbeeld hieronder levert het kader van de brief; vervang de reden door de afspraken over gym.

Is je kind hele dagen ziek, dan gaat het niet om gym maar om ziekmelden – wanneer een school om een doktersverklaring mag vragen, staat op de pagina Ziekmelding school.

Het kader voor je briefje haal je uit het ziekmelding-voorbeeld – vul bij de reden de afspraken over gym in.

Hoe ouders de leerkrachten van de klas van hun kind rechtstreeks een bericht sturen, zie je op de pagina Oudercommunicatie-app.

Afspraken zonder papieren strookjes

SchuleVernetzt heeft geen eigen werkwijze voor vrijstelling van gym, en berichten kunnen geen bijlagen bevatten: een briefje of een brief van een arts gaat nog steeds naar school op de manier die je school vraagt. Wat het platform overneemt, is de communicatie eromheen: berichten aan de leerkrachten van de klas, ziekmeldingen voor hele dagen, en ouderbrieven – bijvoorbeeld over zwemles – met leesbevestiging en reactie.

FAQ

Veelgestelde vragen over vrijstelling van gym

Niet op eigen gezag. Gym is een verplicht onderdeel van het onderwijs. Op de basisschool kan het schoolbestuur op jouw verzoek vrijstelling geven, maar alleen op gronden die het zelf heeft vastgesteld; in het voortgezet onderwijs alleen als je kind lichamelijk niet in staat is om mee te doen. Voor een tijdelijk probleem is een briefje genoeg om de les aan te passen.

Een landelijke regel die dat eist, hebben we in de onderwijswetten niet gevonden; wat de school accepteert, staat in haar eigen regels. Houd er rekening mee dat de eigen huisarts volgens de KNMG geen geneeskundige verklaring over je kind afgeeft. Feitelijke informatie, zoals een diagnose, mag de arts met je toestemming wel geven.

De naam en klas van je kind, de data waarvoor het geldt, de reden in algemene termen, wat je kind nog wel kan, en je handtekening. Een diagnose hoeft er niet in.

De opsomming in artikel 9 van de Wet op het primair onderwijs noemt lichamelijke oefening, geen apart schoolzwemmen. Geeft je school zwemles, dan werkt het op dezelfde manier: leg een tijdelijk probleem uit in een briefje, en maak voor een blijvende aandoening afspraken over aanpassingen.

Uitsluiten is niet het uitgangspunt. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte verplicht de school tot doeltreffende aanpassingen, tenzij die een onevenredige belasting vormen. Een ontheffing in het voortgezet onderwijs is bedoeld voor een leerling die lichamelijk niet in staat is om mee te doen.

Deze pagina gaat over de Nederlandse wetten. Vlaanderen heeft zijn eigen onderwijsregels, dus vraag je school naar haar afspraken over briefjes voor de turnles.
Binnenkort beschikbaar

Wees erbij als SchuleVernetzt van start gaat

We bouwen SchuleVernetzt op volle kracht. Laat je e-mailadres achter en we brengen je op de hoogte zodra jouw school aan de slag kan – gratis en vrijblijvend.

We gebruiken je adres alleen om je bij de lancering te informeren en je kunt je op elk moment weer afmelden.