Oprogramowanie szkolne a RODO

Oprogramowanie szkolne a RODO: co jest naprawdę istotne

Oprogramowanie szkolne a RODO – pytanie w tle jest niemal zawsze to samo: kto może widzieć które dane, gdzie one leżą i kto ponosi odpowiedzialność? Krótka odpowiedź: administratorem w rozumieniu RODO jest szkoła jako instytucja, a nie pojedyncza osoba ucząca ani dostawca. Dostawca przetwarza dane na zlecenie szkoły i jest związany jej poleceniami. Cała reszta – umowa, role, okresy przechowywania, rejestry – wynika z tego podziału ról. Ta strona porządkuje pojęcia i pokazuje, które kwestie warto wyjaśnić przed wdrożeniem. Nie zastępuje porady prawnej: prawo oświatowe należy do krajów związkowych, a wiążąco odpowiadają inspektor ochrony danych w szkole oraz organ nadzorczy danego kraju.

Już wkrótce

  • Zgodny z RODO
  • Hostowane w Niemczech
  • Bezpłatny dla nauczycieli

Produkt marki SavePaper.work

Zalety

Cztery kwestie do wyjaśnienia przed wdrożeniem

Administratorem jest szkoła

RODO zna jednego administratora i jest nim szkoła jako instytucja. To ona ustala cele i sposoby przetwarzania – także wtedy, gdy dane faktycznie leżą na prywatnym urządzeniu osoby uczącej.

Umowa według artykułu 28

Kto przetwarza dane na zlecenie szkoły, potrzebuje do tego umowy. Określa ona, jakie dane i w jakim celu są przetwarzane, jakie podmioty podprzetwarzające biorą udział oraz co dzieje się z danymi po zakończeniu umowy.

Dostęp według roli

Nie każda osoba w gronie pedagogicznym potrzebuje każdej informacji. Model ról ogranicza widok do tego, czego wymaga zadanie – i pozwala potem wykazać, kto i kiedy do czego zaglądał.

Terminy określa kraj związkowy

To, jak długo przechowuje się dokumentację szkolną, każdy kraj związkowy reguluje inaczej, a terminy różnią się dodatkowo w zależności od rodzaju danych. Oprogramowanie powinno to odwzorować, zamiast traktować wszystko jednakowo.

Jak to działa

Jak przebiega ocena ochrony danych w szkole

Ocena niemal zawsze przebiega w tej samej kolejności: najpierw ustalić, kto odpowiada, potem opisać, co jest przetwarzane, następnie przeczytać umowę, a na końcu ustalić role i terminy.

1 2 3 4
  1. 1

    Ustalić odpowiedzialność

    Kto decyduje o celach i sposobach – szkoła, organ prowadzący czy oba podmioty razem? To pytanie stoi na początku, bo przesądza, kto podpisuje umowę i kto udziela informacji rodzicom.

  2. 2

    Opisać przetwarzanie

    Jakie dane, w jakim celu, widoczne dla kogo, jak długo? Te informacje trafiają do rejestru czynności przetwarzania, który szkoła prowadzi sama. Dostawca może dostarczyć do niego gotowe elementy.

  3. 3

    Sprawdzić umowę i środki

    Umowę powierzenia i opis środków technicznych oraz organizacyjnych czyta się razem: lokalizacja serwerów, zaangażowane podmioty podprzetwarzające, szyfrowanie, usunięcie danych po zakończeniu umowy i droga wydawania poleceń przez szkołę.

  4. 4

    Ustawić role i terminy

    Na końcu konfiguracja: która rola widzi którą informację, jaki okres przechowywania obowiązuje dla którego rodzaju danych? Jedno i drugie zależy od prawa kraju związkowego i ustawia się raz dla całej szkoły, a nie osobno dla każdej osoby uczącej.

W porównaniu

Te same dane, dwa sposoby ich prowadzenia

Przetwarzanie w systemie szkolnym
Kto widzi daneO widoku decyduje rola, rozdzielona według zadania
Gdzie leżą daneWskazana lokalizacja serwerów, zapisana w umowie
Co pozostaje możliwe do prześledzeniaDostępy i zmiany trafiają do rejestru zdarzeń
Kiedy następuje usunięcieJeden termin na rodzaj danych, ustawiony przez szkołę
Rozproszone pliki i kanały prywatne
Kto widzi daneKto ma plik albo czat, widzi w nim wszystko
Gdzie leżą danePrywatny sprzęt, skrzynka pocztowa, zmienne foldery w chmurze
Co pozostaje możliwe do prześledzeniaPo fakcie prawie nie do odtworzenia
Kiedy następuje usunięcieZwykle wcale – kopie po prostu zostają
Szczegóły

Pojęcia, które wracają w każdej ocenie

Powierzenie, odpowiedzialność i polecenia

Umowa powierzenia przetwarzania z artykułu 28 RODO nie jest formularzem, lecz opisem pewnej relacji. Szkoła pozostaje administratorem i ustala, jakie dane i w jakim celu są przetwarzane; dostawca przetwarza je wyłącznie na polecenie i nigdy do własnych celów. Regulowane są ponadto czas trwania i przedmiot, kategorie osób, których dane dotyczą, środki ochrony, wsparcie przy wnioskach o dostęp, zgłaszanie naruszeń, korzystanie z podmiotów podprzetwarzających oraz los danych po zakończeniu umowy. Ten sam podział ról tłumaczy, dlaczego lista ocen na prywatnym laptopie jest problemem szkoły: to ona pozostaje odpowiedzialna, ale na cudzym urządzeniu nie ograniczy dostępu ani nie wykaże, co się z plikiem stało.

Oceny, zwolnienia i artykuł 9

Nie wszystkie dane szkolne są równie wrażliwe. Powód nieobecności chorobowej to dana o zdrowiu i należy tym samym do szczególnych kategorii z artykułu 9 RODO, wobec których obowiązują ostrzejsze wymogi. W praktyce da się to rozbroić: do usprawiedliwienia wystarczy zwykle informacja, że nieobecność wynikała z choroby – powód pozostaje dobrowolny. Oceny i opinie nie podlegają natomiast artykułowi 9, co nie czyni ich niegroźnymi: opisują wyniki przez lata i wpływają na promocje oraz świadectwa końcowe. Z obu przypadków płynie ten sam wniosek – wiązać widoczność z zadaniem, oszczędnie korzystać z pól swobodnego tekstu i przechowywać wrażliwe treści zaszyfrowane, zamiast rozsyłać je w plikach i załącznikach.

Przechowywać, usuwać, udzielać informacji

Każda ocena kończy się trzema pytaniami: jak długo dane zostają, jak znikają i co się dzieje, gdy rodzina prosi o wgląd. Okresy przechowywania dokumentacji szkolnej to prawo kraju związkowego i różnią się dodatkowo według rodzaju danych: obecności w dzienniku, dane ze świadectw, zwolnienia chorobowe i komunikacja z rodzicami są trzymane różnie długo. Zbiór arkuszy i skrzynek pocztowych tego nie rozdzieli, więc zwykle nic się tam nie usuwa. Artykuły 15 i 20 wymagają ponadto, by wszystko o jednej osobie dało się wydać – czytelnie i w formacie nadającym się do odczytu maszynowego. SchuleVernetzt łączy to w widoku ochrony danych dla dyrekcji: rejestr dostępów i zmian, termin dla każdego rodzaju danych oparty na kraju związkowym oraz eksport danych jednej osoby.

O co szkoła może poprosić dostawcę

Przed decyzją można zażądać czterech dokumentów: umowy powierzenia przetwarzania, opisu środków technicznych i organizacyjnych, listy zaangażowanych podmiotów podprzetwarzających wraz z lokalizacją oraz opisu czynności przetwarzania, z którego szkoła zasili własny rejestr czynności przetwarzania. Dostawca, który kompletuje te papiery dopiero na życzenie, opóźnia ocenę o tygodnie. SchuleVernetzt trzyma je w gotowości, aby organy prowadzące i inspektorzy ochrony danych nie musieli niczego odtwarzać samodzielnie. Aplikacja i dane szkolne są hostowane w Niemczech.

FAQ

Najczęstsze pytania o oprogramowanie szkolne i ochronę danych

Szkoła jako instytucja, reprezentowana przez dyrekcję – zależnie od kraju związkowego wspólnie z organem prowadzącym. To ona decyduje o celach i sposobach przetwarzania. Dostawca jest podmiotem przetwarzającym i działa na polecenie. Pojedyncza osoba ucząca nie jest ani jednym, ani drugim, lecz pracuje w ramach publicznego zadania szkoły.

Gdy tylko usługodawca przetwarza dane osobowe na zlecenie szkoły, RODO przewiduje dla tego umowę – niezależnie od tego, jak duże czy małe jest narzędzie. Czy dana aplikacja pod to podpada, ocenia inspektor ochrony danych w szkole; organy krajów związkowych publikują w tej sprawie wskazówki.

W obowiązkowej części pracy szkoły zwykle nie: te operacje opierają się z reguły na ustawowym zadaniu szkoły wynikającym z prawa kraju związkowego, a nie na zgodzie. Zgoda jest drogą dla tego, co dobrowolne, na przykład zdjęć albo dodatkowych kanałów kontaktu. Na uzasadniony interes podmiot publiczny przy realizacji swoich zadań powołać się nie może.

Nie. Oceny nie należą do szczególnych kategorii z artykułu 9 RODO, gdzie mowa między innymi o zdrowiu, pochodzeniu i przekonaniach religijnych. Mimo to zasługują na wysoką ochronę, bo kształtują ścieżki edukacyjne. Ze zwolnienia chorobowego powstają natomiast prawdziwe dane o zdrowiu, gdy tylko zostanie zapisany powód.

To zależy od kraju związkowego i od rodzaju danych; jednej liczby obowiązującej wszędzie nie ma. Dane ze świadectw przechowuje się znacznie dłużej niż obecności czy zwolnienia chorobowe. Wiążące są przepisy prawa oświatowego danego kraju – inspektor ochrony danych w szkole i organ nadzorczy wskażą obowiązujące terminy.

Informacji udziela szkoła jako administrator, a dostawca ją w tym wspiera. Zażądać można kopii przechowywanych danych, a w określonych przypadkach wydania ich w powszechnie używanym formacie nadającym się do odczytu maszynowego. W SchuleVernetzt jedno i drugie powstaje razem dla jednej osoby, a sama czynność trafia do rejestru.
Już wkrótce

Bądź przy tym, gdy SchuleVernetzt wystartuje

Tworzymy SchuleVernetzt pełną parą. Zostaw swój adres e-mail, a powiadomimy Cię, gdy tylko Twoja szkoła będzie mogła zacząć – bezpłatnie i bez zobowiązań.

Twojego adresu używamy wyłącznie po to, by powiadomić Cię o starcie, a w każdej chwili możesz zrezygnować.